Jak czytać rachunek za prąd

Prąd kupuje się od sprzedawcy, a dostarcza go operator systemu dystrybucyjnego — właściciel sieci i licznika. To dwa różne podmioty i dwie różne grupy pozycji. Przy umowie kompleksowej obie części widnieją na jednej fakturze; po zmianie sprzedawcy przychodzą osobno.

Ten podział wyjaśnia rzecz, która najczęściej zaskakuje: zmiana sprzedawcy dotyczy tylko pierwszej części rachunku. Opłat dystrybucyjnych nie da się „przenieść”, bo sieć na danym terenie ma jednego właściciela.

• Energia czynna — iloczyn zużytych kilowatogodzin i ceny z umowy albo taryfy. W taryfach strefowych zużycie rozbite jest na strefy godzinowe i każda ma własną cenę.
• Opłata handlowa (abonamentowa) — stała kwota za obsługę umowy sprzedaży, niezależna od zużycia.

• Opłata dystrybucyjna zmienna — naliczana za każdą pobraną kilowatogodzinę; pokrywa koszty przesyłu energii, w tym straty w sieci.
• Opłata dystrybucyjna stała (sieciowa) — zależna od mocy umownej i czasu trwania umowy, a nie od zużycia. Pojawia się także wtedy, gdy w danym miesiącu nie pobrano ani jednej kilowatogodziny.
• Opłata abonamentowa — za odczyt licznika i rozliczenie.
• Opłata jakościowa — za utrzymanie parametrów pracy systemu; naliczana od zużycia.
• Opłata mocowa — wynikająca z ustawy o rynku mocy, przeznaczona na utrzymanie gotowości elektrowni. Sposób jej naliczania odbiorcom domowym był zmieniany, więc warto porównać tę pozycję z aktualną taryfą operatora.

• Opłata OZE — składnik przeznaczony na finansowanie wsparcia wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych; naliczany od pobranych kilowatogodzin, według stawki ustalanej na okresy roczne.
• Opłata kogeneracyjna — analogiczny składnik finansujący wsparcie wysokosprawnej kogeneracji, czyli jednoczesnego wytwarzania energii elektrycznej i ciepła.

Obie są ustawowe. Nie negocjuje się ich ze sprzedawcą i nie zależą od wybranej oferty.

Akcyza jest podatkiem od ilości energii — liczy się ją od megawatogodzin, nie od kwoty. VAT nalicza się na końcu, od sumy pozostałych pozycji, także od tych opłat, które same są daninami publicznymi.

Faktura prognozowana opiera się na przewidywanym zużyciu i nie jest rozliczeniem. Rozliczenie następuje po odczycie licznika: dopiero wtedy powstaje nadpłata albo niedopłata. Na dokumencie widać, czy odczyt był rzeczywisty, czy szacunkowy — to pierwsza rzecz do sprawdzenia, gdy kwota wydaje się nie na miejscu. Zmiana taryfy na strefową wymaga licznika obsługującego strefy, a wniosek składa się u operatora.

To, co oddajemy do sieci, i to, co z niej bierzemy, są rozliczane osobno. Depozyt prosumencki służy wyłącznie do opłacenia energii pobranej z sieci, a przy poborze naliczane są akcyza, VAT, opłaty dystrybucyjne, opłata OZE i opłata kogeneracyjna. Dlatego oddana kilowatogodzina nie znosi kosztu kilowatogodziny pobranej. Mechanizm opisujemy na stronie net-billing krok po kroku, a znaczenia pojęć szukaj w słowniczku.